Açık çağrıyla ilgili sorularınız için: tasarimbienali@iksv.org.

Mutfaklar birer ortak etkileşim alanı. Toplumsal farklılıkları sahipleniyor, fikirlerin dolaşımına, özen, empati ve konukseverlik pratiklerine olanak sağlıyorlar. Tarih boyunca mutfaklar, yiyeceklerin değeri, üretimi ve dağıtımının yanı sıra yemek pişirmenin ve yemenin sosyopolitik yönleriyle ilgilenen tasarımcılar, mimarlar ve sanatçıların çalışmalarına konu oldu. Margarete Schütte-Lihotzky’nin Frankfurt Mutfağı (1926) tasarımı, ev işlerini verimlilikle tanıştırdı; Martha Rosler'in Semiotics of the Kitchen'ı (Mutfağın Göstergebilimi – 1975) televizyondaki yemek pişirme gösterilerinin feminist bir parodisiydi, sanatçı mutfak aletlerini alfabetik olarak sıralıyor, mimikleriyle öfke ve baskıyı yansıtıyordu; Carol Goodden, Tina Girouard ve Gordon Matta-Clark’ın konsept restoranı FOOD (1972) da mutenalaşan New York’taki yerel halk için bir karşılaşma alanıydı. Yakın geçmişte Michael Rakowitz, Enemy Kitchen (Düşman Mutfağı – 2003) adlı projesinde hasımlık ile konukseverlik arasında bağlantılar kurdu, Anna Puigjaner’in Kitchenless Cities’i (Mutfaksız Kentler – 2016) ise evin içini düzenlemek ve paylaştırmak için yeni bir yöntem sundu.

5. İstanbul Tasarım Bienali de mutfağı tasarım odaklı düşünmenin ve üretimin merkezine alarak yeni bir çerçeveye oturtuyor, günümüzün ve gelecek yılların ekolojik, ekonomik ve jeopolitik bağlamlarını yansıtmayı hedefliyor.

Bienalin mutfağı, deneyler, sohbetler, paylaşımlar ve faaliyetler için yeni bir alan olarak tasarlanıyor. Empatiye Dönüş: birden fazlası için tasarım başlığını taşıyan 5. İstanbul Tasarım Bienali boyunca faaliyet gösterecek Mutfak, bir vitrin, kafe, aşçılık okulu ve performans platformunu barındıran sosyal ve şenlikli bir mekân olacak. Mutfak’ta ziyaretçiler, yiyeceklerin topraktan damağa yolculuğunu takip edecek, yemek pişirmeyle ilgili ortak gelenekleri deneyimleyecek, yiyeceklerin alışverişinin, hazırlanışının ve tüketiminin günümüz kültürünü nasıl etkilediğini inceleyecek.

Mutfak, ziyaretçilerini tasarımı geniş anlamıyla düşünmeye ve deneyimlemeye; araç gereçlerini, tedariğini, maddeselliğini ve mekânsal koşullarını, beden ve sezgilerle ilişkisini ve insan davranışını etkileme potansiyelini göz önünde bulundurmaya davet ediyor. Bienal süresince Mutfak’ta, konukseverlik pratiklerini dönüştüren, ev sahibi ve konuk arasındaki ilişkiyi yeniden düşünmeye teşvik eden bir kamusal program gerçekleştirilecek.

Mutfak, yemek yemek için hazırlanan ya da kurulan bir masa ya da yaygı anlamına gelen, paylaşımcı ruhu yansıtan “sofra” kavramından ilham alıyor.

AÇIK ÇAĞRI: MENÜLER VE ALETLER

5. İstanbul Tasarım Bienali’nin küratöryel ekibi, Mutfak programında kullanılacak “Menüler” ve “Aletler” için başvuruları bekliyor.

Önerilen projelerden bienalin teması Empatiye Dönüş: birden fazlası için tasarım ile bağlantı kurmaları, küratörün metninde ortaya atılan fikir ve soruları geliştirmeleri bekleniyor.

MENÜLER

Menüler; küresel şartlar, sosyoekonomik zorluklar ve güncel söylemlerden hareketle yemek yemeye farklı kültürel yaklaşımlar öneren projelerden oluşacak. Projeler, mukim ile konuk rollerini sorgulayan, toplu pratikler oluşturan ve mutfağı müşterek kılmak için stratejiler kuran yiyecekler veya yemek pişirme gelenekleriyle bağlantılı malzemeler, ritüeller ve sistemler içermeli.

İster bir öğrenim ve etkileşim programı, ister tek seferlik bir proje formunda olsun, menüler ulusal ve uluslararası seyircilerin tasarım ve yiyecek etrafındaki yeni tartışmalara odaklanmalarını sağlayacak nitelikte olmalı.

Seçilen başvuru sahipleri bir haftayı ya da hafta sonunu Mutfak’ta geçirecek, menülerini herkese açık bir alanda test etme şansına sahip olacak.

Menü Türleri

Alakart Menü (Salı-Cuma)

Mutfak, bilgi paylaşımı ve üretimi için katılımcı bir mekân işlevi görecek. Hafta içlerinde ziyaretçilerin dahil olabileceği, fikirlerini test edebileceği ve yiyeceğe dair yeni bakış açılarını tasarım aracılığıyla keşfedebileceği alakart menülerden oluşan bir program sunacak.

Alakart menü önerileri; araştırma, diyalog ve katılımla nitelenen öğrenme ve etkileşim programlarından oluşacak. Konuşmalar, seminerler, konferanslar, atölyeler, toplantılar ya da gösterimler gibi farklı biçimlere bürünebilecek bu programlar, İstanbul’daki izleyiciler ve topluluklarla diyalog içinde yeni bilgi ve beceriler geliştirmeyi hedeflemeli.

Alakart menü fikrinden yola çıkacak bu öneriler, ziyaretçilere bir dizi “yemek” (faaliyetler ve etkinlikler) arasından ilgilerini çekenleri seçme şansı tanıyacak.

Süre: Alakart menüler ziyaretçilerine 4 günlük bir süre boyunca hizmet vermeli.

Tabldot Menü (Hafta sonları)

Mutfak, hafta sonları ulusal ve uluslararası izleyicilere hitap eden bir performans alanına dönüşecek.

Bu menüler, var olan “pişirme” ve “yemek yeme” biçimlerine meydan okuyan, içinde performanslar ve ortak çalışmaya dayalı, katılımcı tasarım pratikler barındıran mekâna özgü projelerden oluşacak. Bu projelerin sunulabileceği formlar arasında yemekler, sözlü performanslar, koreografiler ya da görüntüye ve sese dayalı pratikler yer alıyor. Tabldot (set menü) fikrinden yola çıkacak bu tasarlanmış “öğünler”, hafta sonları boyunca belirli saatlerde konuklara sunulacak.

Süre: Hafta sonu menüleri ziyaretçilere 1 ila 3 günlük bir süre boyunca hizmet vermeli.

AÇIK ÇAĞRI: ALETLER

“Aletler”, mutfaklarda bulunan, yemek pişirme ve yemenin farklı yollarını destekleyen ve geliştiren nesneler. Yiyecekleri hem hazırlamak (kesmek, ısıtmak, fırınlamak, öğütmek, çırpmak, karıştırmak, ölçmek) hem de tüketmek (yemek, içmek, paylaşmak, katlamak, şerefe içmek, konuşmak) için sıklıkla başvurulan mutfak işlerini karşılayabiliyorlar.

Bienal tasarımcıları, mimarları ve sanatçıları, yemeği hazırlamanın ve yemenin yeni geleneklerini yaratmak için “mutfak gereci” kavramını sorgulayan münferit aletler ya da alet takımları önermeye davet ediyor. Modern mutfağa, onun kullanıcılarının çeşitli ihtiyaçlarına ve günümüz ev hayatının taleplerine hizmet eden yeni süreçler ve sistemler yaratmak adına bu aletlerden mutfak gereçlerinin yaygın görülen formlarına meydan okumaları bekleniyor.

Aletler, yemek masasında bir araya gelme ritüellerini göz önünde bulundurmalı ve sofra görgüsüne yenilikçi yaklaşımlar getirmeli. Alet tasarımları günümüz İstanbul’uyla ve bienal temasıyla bağlantılı olmalı.

Seçilen aletler Mutfak’ta sergilenecek. Ayrıca “menüler” programı kapsamında insanlar tarafından kullanılacak.

Mutfak aletleri, tabaklar, çatal bıçak setleri, bardak altlıkları, masa örtüleri, alternatif oturma düzenleri, tencereler ve tavalar ya da cam eşyalar gibi farklı formlara sahip olabilir.

SEÇİM KRİTERLERİ

Açık çağrı, kolektifleri ve bireyleri Mutfak’ta birer “Ev Sahibi” olmaya davet ediyor. “Ev Sahipleri”, birçok farklı alanda çalışan (tasarımcılar, sanatçılar, yazarlar, küratörler, araştırmacılar ve akademisyenler de dahil olmak üzere) ulusal ya da uluslararası uygulamacılar ve düşünürlerden oluşacak.

“Menüler” ve “Aletler” için aranan başvuruların, aşağıdaki temalardan birine ya da birden fazlasına değinmesi gerekiyor:

  • Alternatif sistemler: kıtlık, ekolojik kriz, atık sistemleri, maddeselliğin yeni biçimleri, beklenmedik malzemeler, döngüsel ekonomi
  • Jeopolitik anlatılar: küresel mutfak hikâyeleri, tarım endüstrisine karşı yerel ekolojiler, unutulmuş tarifler, kentlere karşı kırsal bölgeler, saklı mutfaklar
  • Sevgi ve emek: ev içi emeği, sevgi ekonomisi, hasımlığa karşı konukseverlik, mülkiyet ve paylaşım modelleri
  • İnsan-sonrası rastlaşmalar: türlerarası ilişkiler, sömürgecilik sonrası, insan-sonrası anlatılar ve kapsayıcılık
  • Mitler ve ritüeller: sofra adabı; yemek yeme ritüelleri; adabımuaşeret; yiyecekle, mahremiyetle, mitle kurulan manevi bağlantılar
  • Genişleyen algı: çoklu algı tasarımı, tatsal çeşitlilik, lezzet ve deneyim, damak tadı ve diyet, sağlık, erişilebilirlik

NASIL BAŞVURULUR?

Bienal, açık çağrının ardından Mutfak için 12 menü ve 12 alet seçecek.

Başvuruların hangi açık çağrı (“Aletler” ya da “Menüler”) için yapıldığı açıkça belirtilmeli. İstanbul Tasarım Bienali, iki açık çağrısı için de başvuruları bekliyor.

Açık çağrıya başvurmak için tıklayın.

Menü

Menü açık çağrısına başvurmak isteyenlerin, aşağıdaki belgeleri göndermeleri gerekiyor:

  • 1. İçinde aşağıdaki bilgilerin yer aldığı en fazla 2 sayfalık proje tanımı.
    Menünün ardındaki düşünce ve bu düşüncenin hem Mutfak’ın hem de bienalin temalarıyla nasıl bağlantılı olduğu
    Başvurunun hafta içi (alakart) için mi, yoksa hafta sonu (tabldot) için mi olduğu
    Varsa işbirliği yapılan kişi ya da kolektifler ve onların katılımlarının netleşip netleşmediği
    Program formatı (atölye, konuşma, seminer, yemek pişirme dersi vs.)
    İstanbul’un yerel bağlamında nasıl bir karşılığı olduğu, yerel seyircinin ilgisini nasıl çekeceği
  • 2. Mutfak’ın temalarıyla bağlantılı geçmiş projelerin görsellerinden oluşan portfolyo.
  • 3. Nerede yaşadıklarını da içeren 200 sözcüklük (en fazla) biyografi ve (mevcut ise) 2 sayfalık CV.

Başvurular tek bir PDF belgesi olarak gönderilmeli, belge adı olarak başvuran kişinin/kişilerin ismi ve projenin başlığı eklenmeli. Lütfen dosya boyutuna dikkat edin.

Aletler

Aletler açık çağrısına başvurmak isteyenlerin, aşağıdaki belgeleri göndermeleri gerekiyor:

  • 1. İçinde aşağıdaki bilgilerin yer aldığı en fazla 2 sayfalık proje tanımı.
    Aletin ya da alet takımlarının amacı, bu tasarımın ayırt edici yanları
    Mutfak’ın ve bienalin temalarıyla nasıl bağlantılı olduğu
    Aletin nasıl kullanılacağı
    İstanbul’un yerel bağlamında nasıl bir karşılığı olduğu, kolektif eylemi nasıl teşvik edebileceği
    Aleti üretmek için hazırda bir imalatçı ve/veya dağıtımcılarının olup olmadığı
    Varsa işbirliği yapılan kişi ya da kolektifler ve onların katılımlarının netleşip netleşmediği
    Bir gösterge bütçe
  • 2. Geçmiş projelerin görsellerinden ve aletin üç boyutlu tasarımlarından oluşan portfolyo
  • 3. Nerede yaşadıklarını da içeren 200 sözcüklük (en fazla) biyografi ve (mevcut ise) 2 sayfalık CV.

Başvurular tek bir PDF belgesi olarak gönderilmeli, belge adı olarak başvuran kişinin/kişilerin ismi ve projenin başlığı eklenmeli. Lütfen dosya boyutuna dikkat edin.

PROJE BÜTÇELERİ HAKKINDA

Projelerin İKSV tarafından karşılanması beklenen prodüksiyon bütçesinin makul düzeyde olması ve yapılabilirliği de seçim kriterleri arasında yer alıyor. Bu bağlamda başvuran projelerin varsa galeri temsiliyetleri, markalarla ya da imalatçılarla işbirlikleri gibi işin üretimini destekleyebilecek ilişkileri de başvurularında belirtmeleri önem taşıyor.


Yukarı